دانستنی های معلم در رابطه با فصل اول علوم ششم ابتدایی(2)

  •        تعريف مهارت حل مساله:

   •               مساله تعامل بين شخص و محيط است در آن بين تقاضا و خواسته محيط و امكانات و پاسخ های دردسترس فردناهماهنگي وعدم تعادل ادراك مي شود و روش فوري براي كاهش اين عدم تعادل در دسترس نيست.

  •               مهارت حل مساله رويكردي منظم و متوالي است كه به فرد كمك  مي كند تا به طور موثري مسائل زندگي خود را حل كند.

          •        يك فرايند شناختي رفتاري عاطفي كه در آن فرد يا گروه تلاش  مي كند راه حل يا شيوه مقابله موثري براي يك مساله خاص شناسايي يا كشف نمايد.                                 

•               مفاهيم كليدي در حل مساله                                                                         •حل مساله منعكس كننده يك رويكرد مثبت نسبت به زندگي است . و نقطه مقابل درماندگي محسوب مي شود. 

         •حل مساله يك فرايند است نه نتيجه

         •حل مسئله يك فرايند تجويزي است كه در موارد گسترده كاربرد دارد.

     • فرايند حل مساله

     • گام هاي حل مساله

حل مساله داراي 6 گام اساسي است :

 1-اتخاذ نگرش حل مساله

                              •قدم اول در حل موفقيت آميز مشكل اين است كه اين ادراك را در خودتان پرورش دهيد كه " تو مي تواني مشكلت را حل كني".

                              •معمولا  وقتي مشكلي براي ما پيش مي آيد مخصوصا اگر آن مشكل مهم باشد ، دچار نگراني و دستپاچگي  مي شويم . در چنين حالتي نمي توانيم خوب فكر كنيم و بنابر اين نمي توانيم راه حل خوبي براي مشكل خود پيدا كنيم .

                              •پس اولين كاري كه بايد انجام دهيم اين است كه آرامش خود را حفظ كنيم .به ياد داشته باشيد همه ما يك نداي دروني داريم كه مرتب با ما حرف مي زند .

• به آن "گفتگوي دروني "مي گويند. به عنوان مثال زماني كه در يك درسي نمره بد مي گيريد و يا در يك مسابقه مهم شكست مي خوريد، به خودتان چه مي گوييد ؟ 

                •اين نداي دروني در برخي افراد مثل يك دوست مهربان است كه سعي مي كند به ما دلداري دهدومي گويد:" نگران نباش مشكل براي هر كسي پيش مي آيد،من مي توانم آن را حل كنم، همه چيز درست خواهد شد و....“

 •                          ولي در عده اي ديگر اين نداي دروني بيشتر منفي و سرزنش كننده است و وقتي مشكلي پيش  مي آيد مي گويد :" من آدم بي عرضه ، تنبل و بد شانسي هستم،  هميشه مشكلات براي من پيش مي آيد ، من نمي توانم آن را حل كنم ، هر چه بلاست بر سر من نازل مي شود و..." .

 2-تعريف دقيق مشكل

                • براي حل يك مشكل اول بايد بدانيم كه مشكل ما چيست. زيرا تا وقتي كه ندانيم مشكل ما دقيقا چيست ، نمي توانيم آن را حل كنيم . پس مرحله دوم حل مسئله تعريف مشخص و واضح مشكل است . براي تعريف مشكل چهار سوال زير را در نظر داشته باشيد:

    •  الف) مشكل چيست؟

   • ب) مشكل از چه زماني ايجاد شده است ؟

   •ج)مشكل در چه موقعيت مكاني و در كجا بوجود آمده است؟

   • د)چه كساني در ايجاد مشكل يا گسترش آن دخالت دارند؟

   • پس از بررسي سوالهاي راهنماي فوق بايد مشكل خود را به طور روشن و مشخص تعريف كنيد:

   • مشكلات پيچيده را به قسمت هاي ساده تر تقسيم كنيد

   • مسايل را الويت بندي كنيد

   • مشكلات كلي را به مسايل جزيي تر تجزيه كنيد

   • مسايل مبهم را روشن نماييد.

 3-تهيه فهرستي از راه حل هاي مختلف

•پس از آنكه مشكل را به طور دقيق و روشن تعريف كرديد وارد مرحله سوم حل مساله مي شويد. در اين مرحله بايد خوب فكر كنيد و تمامي راه حل هايي ممكن را براي حل مشكل مورد نظر فهرست كنيد.

• براي حل يك مشكل راه حل هاي مختلفي وجود دارد. و هر چقدر بتوانيد راه حل هاي بيشتري را پيدا كنيد در حل مشكلات موفق تر خواهيد بود .

•اگر راه حل هاي بيشتري براي حل مشكل خود پيدا كنيم آن وقت مي توانيم از بين آنها بهترين راه حل را انتخاب كنيم  و اگر يك راه حل موثر نبود از راه حل ديگري استفاده كنيم .

•يك روش خوب براي پيدا كردن  راه حل هاي مختلف براي حل يك مشكل استفاده از تكنيك "بارش فكر" است .

• براي استفاده از اين  روش بايد ذهن خودتان را سيال سازيد و تمامي    راه حل هايي را كه به ذهنتان مي رسد چه خوب و چه بد ، چه سخت و چه آسان يادداشت كنيد.

• بنابراين در اين مرحله هيچ نوع قضاوتي در مورد مناسب بودن با نبودن راه حل ها انجام     نمي دهيم.

•براي اينكه به راه حل هاي بيشتري دست پيدا كنيد مي توانيد از افراد ديگر مانند پدر و مادر ، معلمان ، مشاوران و دوستان خود كه قابل اعتماد هستند بخواهيد كه راه حل هاي پيشنهادي خود را به شما ارايه دهند .

• براي اينكه بتوانيد راه حل هاي مطرح شده را مورد ارزيابي قرار دهيد بهتر است آنها را روي يك برگ كاغذ يادداشت نماييد

•               مزاياي بارش فكر :

•               هنگامي كه فرد ذهن خود را راحت و باز مي گذارد ممكن است راه حل هاي مناسبي به دست آورد كه در حالت معمول ممكن است اصلا به آنها نزديك نشود.

•               هدف مرحله سوم حل مساله فقط رسيدن به راه حل هاي زيادتر است و كميت راه حل ها مهم است نه كيفيت آنها.

•               اصول كلي ايجاد راه حل هاي جانشين